Journalistieke Reflectie

Het idee van dit onderzoek is ontstaan uit mijn ergernis over analyses van voetbalwedstrijden op tv. Terwijl ik op internet zag hoe het wél kon, kreeg ik op tv nog altijd dezelfde clichés voorgeschoteld. Om dat te veranderen leek het verbeteren van een voetbalpraatprogramma mij een goed startpunt.

Daarin is immers meer tijd dan in een analyse in de rust. Die tijd is nodig om dingen uit te leggen. Toch was de vraag waarom voetbalpraatprogramma’s dit risico zouden nemen, ze willen geen kijkcijfers verliezen. Daarom richt mijn onderzoek zich op een voetbalpraatprogramma bij de NPO. In principe is daar niet noodzakelijk om hoge kijkcijfers te halen, al werkt dat in praktijk natuurlijk lang niet altijd zo.

Ik heb er bewust voor gekozen niet te veel stil te staan bij of er wel vraag is naar betere voetbalanalyse. Het is natuurlijk een keuze van veel zenders om niet te diep op zaken in te gaan, om het zo begrijpelijk te houden voor iedereen. Maar ik doe een journalistieke opleiding, en goede journalistiek betekent misschien niet dat iedereen er op zit te wachten. Dat betekent niet dat het niet nodig is.

Daarom richtte ik me dus op de mogelijkheden: hoe zou het anders kunnen?

Ik begon met literatuuronderzoek. Hier hield ik de afgelopen twee jaar al een mapje van bij, dus ik had al behoorlijk wat informatie. Ik verkende het gebied rondom diepgang in sportjournalistiek en probeerde daar zoveel mogelijk relevante literatuur over te vinden. Dit is voornamelijk terug te vinden in de eerste drie hoofdstukken.

Vervolgens ging het erom ideeën op te doen. Hierbij was het een voordeel dat ik al een tijd alle ontwikkelingen op dit gebied volgde, daar had ik een hoop aan. Om nog meer mogelijkheden te ontdekken, sprak ik met Pieter Zwart, Michiel de Hoog en Sander IJtsma. Allen aan de kant van de ‘vernieuwende journalistiek’.

Iedereen die ik sprak was erg enthousiast over het onderwerp en wilde graag eens met me praten. Michiel wijdde naar aanleiding van ons gesprek zelfs een nieuwsbrief aan mijn onderwerp. Toch een hoogtepuntje van de afgelopen maanden.

Agnes Elling was een fijne bron om in het begin van mijn onderzoek mee te praten, ik kreeg zo een beter beeld over waarom het allemaal is zoals het is op sportredacties. Daarmee kon ik weer verder. Tegen het einde van mijn onderzoek, was ik benieuwd naar hoe het er achter de schermen bij Studio Voetbal aan toe gaat.

Mijn onderzoek resulteerde uiteindelijk in een reeks aanbevelingen. Deze aanbevelingen zijn in meer of mindere mate al succesvol bij andere media of in andere landen. Dat is ook een belangrijke keuze in mijn onderzoek. Ik heb niks nieuws bedacht, maar gekeken naar wat we kunnen leren van de mogelijkheden die er zijn en hoe die te vertalen naar het televisiescherm.

Reflecterend vermogen

Met de elf aanbevelingen denk ik dat ik zowel televisiemakers als mezelf een leidraad heb gegeven voor meer diepgang in voetbaljournalistiek. Hoewel dit gericht is op meer diepgang in een voetbalpraatprogramma, zijn de ideeën breed toepasbaar en ik denk dat het mij als journalist ook beter en completer heeft gemaakt.